الفيض الكاشاني
89
سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى )
سينهچاك ، در گذشته به سال 953 ه . ق . ، سيصد و شصت بيت از دفترهاى ششگانهء مثنوى برگزيد و آن را « جزيرة المثنوى » نام نهاد و درويش علمى هم شرحى به تركى بر آن نگاشت . 133 از منتخب مثنوى يوسف سينهچاك ، دستنوشتى در كتابخانهء عاطف افندى استانبول هست . 134 در فهرست نسخههاى خطّى كتابخانهء عمومى حضرت آية اللّه العظمى نجفى مرعشى 135 منتخبى از مثنوى شناسانيده شده كه موضوعى است و در بيش از سه هزار بيت ، در هفتاد و چهار باب سامان داده شده . صاحب اثر - كه دستنوشتش از سدهء يازدهم مىباشد - ناشناس مانده . ابراهيم دده ، پسر صالح مغلوى ، متخلّص به شاهدى ، متوفّاى سدهء دهم ، از هر دفتر مثنوى صد بيت برگزيده و اين گزيده را « مفردات مثنوى » نام كرده . آنگاه هر بيت را با پنج بيت شرح كرده است و شرح حاصل را « گلشن توحيد » نام نهاده است . 136 در كتابخانهء سليميّهء ادرنه يك دستنوشت منتخب مثنوى مولوى هست كه در بلدهء بعريور ( ؟ ) از بلدهاى سند - و ظاهرا در سدهء دهم - به دست سيد فاضل بن حسينى سيد محمّد الحسينى كتابت شده 137 . يك دستنوشت منتخب مثنوى يكصد و بيست و شش صفحهاى در مخزن حميد سليمان انستيتو شرقشناسى ابو ريحان در ازبكستان هست كه نه تاريخ كتابت دارد و نه مشخّصات بيشترى از آن داريم . 138 دستنوشتى از منتخب مثنوى به گزينش محمود قيمى در بنگال هست و دستنوشتى از منتخب مثنوى فراهم آوردهء نجيب الدّين فرزند مير هاشم حسنى اندخودى - ملقّب به فيضان - در هاروارد . از همين فراهمآورندهء اخير الذّكر مرآة الحقائق هم در هاروارد برجاست كه منتخب حديقهء سنائى است . « منتخب مثنوى » مجهولالمدوّنى هم در تبريز در مجموعهء نخجوانى هست كه دستنوشتش از سدهء نهم مىباشد . 139 يك « اختيارات مثنوى » از احمد فرزند محمّد مولوى صبوحى توقادى قسطنطنى ، در گذشتهء 1057 ه . ق . ، موجودست كه گزارشى است بر برخى ابيات دشوار مثنوى و